İstemsiz idrar kaçırma (Üriner inkontinans) toplumda oldukça sıktır ve aslında bir halk sağlığı sorunudur. Yaklaşık olarak 3 kadından birinde görülmektedir. Yaşla birlikte artış gösterse de her yaşta görülebilir.

İdrar kaçırma, sürekli ıslaklık, irritasyon ve koku olması endişesi nedeniyle hastaya rahatsızlık veren ve kimi zaman depresyona kadar varabilen sorunlara yol açabilen bir tablodur. Bu durum hastaların ev içindeki günlük aktivitelerini, sosyal ve iş yaşamlarını, cinsel fonksiyonlarını olumsuz etkilemektedir.

Kadınların bir çoğu bu durumu çocuk doğurma ve yaşlanmanın doğal bir parçası olarak görür ve bu yüzden bu sorunla yaşamaya devam eder. Günümüzde söylemeye çekinseler de kadınların en büyük sorunlarından biri olan idrar kaçırma; birçok yöntemle tedavi edilebiliyor. Bu sorun, hastaların önemli bir kısmında ameliyatsız ve ilaçsız da çözülebiliyor. Yaşam kalitesini azalttığı ve tedavi edilmezse daha büyük sorunlara yol açabildiği için de geciktirmeden tedavi edilmesi gerekiyor.

AMELİYAT OLMAK VEYA İLAÇ KULLANMAK İSTEMİYORUM, O ZAMAN BU SORUNLA YAŞAMALI MIYIM?

İdrar kaçırma şikayeti olan hastalar genellikle Kadın Doğum veya Üroloji polikliniklerine başvururlar. Çoğunlukla hastalara çeşitli ilaç tedavileri veya ameliyatlar önerilir. İlaç tedavilerinin bir kısmı yan etkileri sebebiyle bazı hastalar için uygun değildir veya ilaç kullanmaya başlayan hasta çeşitli yan etkilerin ortaya çıkması ile ilacı bırakmak zorunda kalabilmektedir. Ameliyat önerilen bazı hastalar bunu kabul etmeyebilir veya cerrahi tedavi bazı hastalara eşlik eden ek hastalıkları veya yaşları itibariyle uygun olmayabilir. İlaç kullanamayan ve ameliyat olamayan birçok hasta tedavisiz kalmaktadır. Kadınlarda idrar kaçırmanın en yaygın görülen tipi öksürme, hapşırma ve ağır kaldırma gibi karın içi basıncı arttıran fiziksel aktiviteler sırasında ortaya çıkan idrar kaçırmalardır (stres inkontinans) ve bu tip idrar kaçırmanın en önemli sebebi pelvik tabanı destekleyen kaslardaki güçsüzlüktür. Bu kasların Fizik Tedavi ve uygun egzersizlerle güçlendirilmesi ile birçok hasta ilaç veya ameliyata gerek kalmadan bu sorundan kurtulabilir.

Operasyon gerektiren hasta grubu için günümüzde çok başarılı cerrahi yöntemler bulunmaktadır. Fakat İleri derecede anatomik bozukluk ile birlikte olan ve kesin cerrahi gerektiren vakalar dışında, fizik tedavi ve egzersizlerin yer aldığı konservatif tedavi her hastada mutlaka denenmelidir. Aslında komplike olmayan vakalarda ilk seçenek tedavi, uluslar arası tüm rehberlerde konservatif tedavidir.

Konservatif tedaviler içerisinde mesane eğitimi, davranış tedavisi, kilo kontrolü, pelvik taban kasları egzersizleri, biofeedback tedavisi, vajinal konlar, elektrik stümülasyonu, manyetik sandalye (ekstrakorporal manyetik innervasyon) ve nöromodülasyon tedavileri sayılabilir. Bu tedavilerle çok başarılı sonuçlar alınmasına rağmen uygulayan merkez sayısı oldukça azdır ve birçok hasta tedavi edilebilir olduğundan bile habersizdir.

İDRAR KAÇIRMA ŞİKAYETİ OLAN HASTAYA MERKEZİMİZDE HANGİ İŞLEMLER UYGULANIR?

Kadın Doğum ve Üroloji Muayenesi: İdrar kaçırma ile başvuran hastalar öncelikle Üroloji ve Kadın Doğum bölümlerince ayrıntılı olarak değerlendirilir. Muayene ve tektiler neticesinde (Kan ve İdrar tetkikleri, Pelvik Ultrason gibi doktorunuzun uygun göreceği bir takım tetkikler) İdrar kaçırma nedeni tesbit edilir. Kesin ameliyat gerektiren vakalar dışında fizik tedaviye uygun hastalar Fizik Tedavi bölümüne yönlendirilir.

Fizik Tedavi Muayenesi : Fizik Tedavi uzman doktoru tarafından tekrar değerlendirilen hastanın kaslarının gücü, idrar kaçırma miktarı, sıklığı ve derecesi bir takım testler yapılarak ölçülür. Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon için hastaya en uygun protokol belirlenir. Tedaviler sırasında ve tedavi sonunda hasta tekrar değerlendirilerek tedaviye cevabı saptanır.

Rehabilitasyon Programı: Fizik Tedavi uzman doktoru ve bu konuda eğitimli fizyoterapist tarafından uygun hastalarda Egzersiz- EMG Biofeedback, uygun hastalarda Elektrik Stümulasyon tedavileri uygulanır. Tüm hastalara mesane eğitimi verilir. Merkezimizde EMG Biofeedback ile egzersiz tedavisi ve elektrik stümülasyonu toplam 10 seans uygulanmaktadır (her bir seans 1 saat olmak üzere haftada 2 gün ). Daha sonra hastalar 3 aylık takibe alınır (5 haftalık tedavi sonrası 3 ay süre ile ayda bir kontrol-değerlendirme seansı uygulaması).

İDRAR KAÇIRMA İÇİN UYGULANAN EGZERSİZLERİN ÖZELLİĞİ NEDİR? NE KADAR YAPMAK GEREKİR?

Pelvik taban kası egzersizleri (Kegel Egzersizleri), özel egzersizlerdir ve tedaviye yanıt alınması için doğru yapılması çok önemlidir. Hastaya bu kasların doğru bir şekilde nasıl kasıldığını öğretmek bile belli bir zaman alır. Uzman gözetiminde yapılan egzersizlerin hastaya verilen ev programlarından çok daha etkili olduğu bir gerçektir. Stres üriner inkontinans ve miks üriner inkontinans vakalarında ilk seçenek tedavi pelvik taban kasları eğitimidir, en az 3 ay süre ile egzersize devam edilmelidir. Ayrıca bu egzersizlerin biofeedback denilen özel cihazlarla, hastaya yaptığı egzersiz hakkında geri bildirim verilerek uygulanması daha da etkili olmaktadır. Literatürde biofeedback ile kombine egzersiz uygulamaları ile stres üriner inkontinanslı kadınlarda %78-%90 arasında düzelme bildirilmektedir. Bazı hastalarda pelvik taban kasları kasılamayacak kadar güçsüz olabilir. Bu hastalara da elektrik stümülasyonu uygulanarak kaslar pasif olarak güçlendirilmekte ve daha sonra kaslar belli bir güce gelince de biofeedback ile aktif olarak kuvvetlendirilmektedir. Egzersiz ve elektrik stümülasyonlarının sadece idrar kaçırmada değil, gaz kaçırma-gaita kaçırma ve bazı cinsel fonksiyon bozukluklarına etkili olduğu gösterilmiştir.

Çok boyutlu bir problem olan üriner inkontinans tedavisi, multidisipliner bir ekip çalışması ile gerçekleştirilir. Başta üroloji, kadın hastalıkları ve doğum, geriatri gibi uzmanlık dalları tarafından değerlendirilerek üriner inkontinans tanısı almış hastalar rehabilitasyon programına adaydırlar. Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon uzmanı tarafından tedaviye uygunluğu değerlendirilen hasta, uygun tedavi protokolü belirlenerek programa alınır. Eğer idrar kaçırma sorununuz varsa mutlaka bu bölümlerden birine başvurun. Doktorunuz size en uygun tedavi yöntemini belirleyecektir.

Uz. Dr. Aslı TURAN

Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı

CategorySağlık
Write a comment:

*

Your email address will not be published.

Whatsapp Danışma Hattı        0552 350 85 85